WZC St.Jozef Woonzorgcentrum Centrum voor dagverzorging Kortverblijf Vacatures
>> Woonzorgcentrum >> Zorg voor een menswaardig levenseinde

Zorg voor een menswaardig levenseinde

Zorg voor een menswaardig levenseinde maakt deel uit van onze integrale zorgverlening. Respect voor de individuele persoon waarbij wij zijn autonomie in relatie met alle betrokkenen erkennen en het respect voor het leven, zoals dagdagelijks beleefd in onze Ďwarmeí zorg voor de bewoner, zijn onze basiswaarden. In onze opvatting over autonomie krijgt ook de sociale context van de oudere onze bijzondere aandacht. Een mens is immers altijd mens-in-relatie met anderen. Als de medisch-ethische besluitvorming in overleg en openheid met alle betrokkenen tot stand komt, blijft niemand met moeilijke of onuitgesproken vragen zitten. Zo kan bijvoorbeeld in bepaalde kritieke situaties overwogen worden om iemand niet te reanimeren, geen bijkomende antibioticakuur toe te dienen of niet over te gaan tot kunstmatige voeding - en vochttoediening. Het gebruik van ons 'comfortdocument/beperkingsformulier' of het document 'wilsverklaring' of de bespreking en registratie van de ĎVroegtijdige Zorgplanningí (ook Advanced Care Planning genoemd) kan hierbij een leidraad zijn.
Hoe dan ook, vroegtijdig de nodige zorg plannen en bespreekbaar maken vormt voor alle betrokkenen een aanzienlijke meerwaarde.

Palliatieve zorg is voor ons de zorg die de bewoner en zijn omgeving ondersteunt tijdens het proces van afscheid nemen. Het sterven zien wij dan als een normaal levensproces waarbij de terminale fase en het overlijden bespreekbaar moeten zijn. Sterven is nu ťťnmaal het voltooien van het leven en maakt deel uit van het levensproces van elke mens. Bij de zorgverlening zijn wij dan vooral gefocust op het optimaliseren van de kwaliteit van het leven in de laatste fase. Vanuit een fundamenteel respect voor de bewoner, waarbij wij ook rekening houden met de draagkracht en de mogelijkheden van de bewoner, pogen wij vertrekkend vanuit de waarheidsmededeling en de besproken vroegtijdige zorgplanning, te komen tot duidelijke afspraken.

Palliatieve sedatie is de eerste keus als de patiŽnt niet langer wil lijden, maar zijn leven ook niet wil (laten) beŽindigen. Dit houdt in dat palliatieve sedatie geen Ďsluiprouteí kan zijn om hetzelfde doel te bereiken als euthanasie.
Centraal in alle richtlijnen staat het bestaan van ťťn of meer onbehandelbare ziekteverschijnselen, de zogenaamde refractaire symptomen. Een symptoom is of wordt refractair als geen van de conventionele behandelingen (voldoende snel) effectief zijn en/of deze behandelingen gepaard gaan met onaanvaardbare bijwerkingen. Het overlijden moet op redelijk korte termijn, dat wil zeggen binnen ťťn tot twee weken, worden verwacht. In die situaties kan de arts besluiten te starten met diepe sedatie tot aan het overlijden.

Euthanasie is het opzettelijk beŽindigen van het leven door een arts en dit op uitdrukkelijk verzoek van de betrokken bewoner. Hij of zij bevindt zich in een uitzichtloze situatie van aanhoudend en ondraaglijk fysiek en/of psychisch lijden, dat niet kan gelenigd worden en dat het gevolg is van een ernstige en ongeneeslijke, door ziekte of ongeval veroorzaakte aandoening.
Aangezien een euthanasievraag complex en niet eenvoudig is, moeten er een aantal doordachte stappen worden ondernomen alvorens tot de uiteindelijke euthanasie-uitvoering te komen. De stervende bewoner heeft het recht een euthanasieverzoek tot de hulpverlener te richten. De specifieke taak van de hulpverlener in deze eerste fase, die wij ook als de eerste stap zien, is het opvangen en verwerken van signalen die een doodswens inhouden en het doorgeven van deze informatie, zo gewenst door de bewoner, aan zijn behandelend arts. Een goede observatie en begeleiding is een belangrijke taak van de hulpverlener waarbij hij ook oog heeft voor de relaties en de gesprekken met de naasten.
Als tweede stap proberen wij door overleg en communicatie te komen tot het doorgronden van de werkelijke boodschap. Hierbij is het belangrijk om te achterhalen of het om een daadwerkelijke vraag gaat. Wat verwacht de bewoner precies? Is hij hier reeds lang mee bezig en is de familie of de vertrouwensperso(o)n(en) op de hoogte? In overleg met bewoner en huisarts kan palliatieve zorg worden aangeboden. Hierbij dient geobserveerd te worden of de euthanasievraag blijft bestaan. Zo de vraag blijft bestaan moeten wij de volgende stap ondernemen waarbij dient onderzocht te worden of de euthanasievraag al dan niet kadert binnen de wettelijke regels.
Hierbij onderscheiden we twee vormen nl. het euthanasieverzoek van enerzijds een terminale bewoner en anderzijds het verzoek van een bewoner met een niet terminale aandoening. Wij vermelden dit daar de voorwaarden, de benodigde documenten en de procedure niet gelijklopend zijn. Wanneer blijkt dat aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan en de vraag van de bewoner blijft bestaan dan dient de voorziening haar standpunt te bepalen over al dan niet medewerking in functie van mogelijke ethische bezwaren.

Zo er geen ethische bezwaren worden geformuleerd kan de euthanasie-uitvoering binnen de muren van de voorziening plaats vinden.
Elke zorgvraag, ook een verzoek tot euthanasie, vergt een diepgaand overleg met alle betrokkenen, d.w.z.: de indiener van het verzoek, de artsen, de naasten en het professioneel team. Ook in een extreme noodtoestand behandelen wij de vraag naar euthanasie met een meerduidig antwoord.


Voor vragen kunt u terecht bij Lisa Steyaert
Telefoon: 059/55 10 30
Mail: Steyaert.Lisa@vzwMSI.be


Als bijlage verwijzen wij naar de respectievelijke wetgevingen waar binnen bovenvermelde kadert.

Wet op de patiŽntenrechten (wetgeving van 22 augustus 2002). Elke medische beslissing dient gedragen te worden door de instemming van de geÔnformeerde patiŽnt en bij ontstentenis daarvan, van de wettelijke plaatsvervanger of vertrouwenspersoon. Bij cruciale beslissingen omtrent het levenseinde is dit recht van de patiŽnt tot instemming belangrijk. Door middel van een wilsverklaring kan men voorafgaandelijk vastleggen in welke omschreven omstandigheden men medische tussenkomsten weigert (negatieve wilsverklaring). Deze wilsverklaring, die kadert in de wet op de patiŽntenrechten, is juridisch bindend voor de zorgverlener.

Wet op de palliatieve zorg (wetgeving van 14 juni 2002). Iedereen heeft recht op palliatieve zorg, deze moet ook worden aangeboden in een woonzorgcentrum. Palliatieve zorg wil de mens op het einde van zijn leven in zijn lijden tegemoet treden op lichamelijk, psychisch, sociaal en existentieel vlak en dit vanuit respect voor het stervensproces. Dit houdt in dat binnen de palliatieve zorg aandacht wordt besteed aan comfortzorg, pijnbestrijding, het afwegen of bepaalde therapieŽn nog noodzakelijk zijn. Bij deze keuzes is het belangrijk om rekening te houden met de proportionaliteit. Tevens dient men na te gaan welke effecten een bepaalde beslissing voor de patiŽnt inhoudt en als deze effecten bijdragen tot de waardigheid van de menselijke persoon tijdens het sterven.

Wet op de euthanasie (cfr. bijlage 5: wetgeving euthanasie van 28 mei 2002). Euthanasie wordt volgens de wet omschreven als het opzettelijk levensbeŽindigend handelen door een derde, op verzoek van de patiŽnt. Naast het actuele verzoek voorziet de wet ook in de mogelijkheid het verzoek voorafgaandelijk schriftelijk vast te leggen. Met deze bepaling laat de wet euthanasie toe bij wilsonbekwame patiŽnten (enkel bij onomkeerbaar coma). Deze wet stelt dat het toepassen van euthanasie niet als een misdrijf wordt beschouwd indien de in de wet omschreven voorwaarden strikt worden nageleefd. De toepassing van euthanasie blijft echter allerminst evident. Het gaat tenslotte om een onomkeerbare daad, die we daarom met de grootste omzichtigheid en op een heel zorgzame en gewetensvolle manier in beraad moeten nemen.

ERKENNINGSNUMMERS

RVT St.-Jozef PE 126 - VZB 214

Dagverzorgingscentrum St.-Jozef PE 1681

Centrum voor kortverblijf St.-Jozef KPE 126

UITBATING

VZW Medico-Sociale Instellingen St.-Jozef

Nachtegalenlaan 38

8400 Oostende

E-mail: webmaster@wzc-stjozef.be